phúc bồn tử
Định nghĩa
- Danh từ:
- Cây bụi nhỏ thuộc họ Hoa hồng: "phúc bồn tử" chỉ loại cây thân mềm, có gai nhỏ, thường mọc hoang hoặc được trồng để lấy quả. Quả của nó là loại quả mọng, nhỏ, thường có màu đỏ hoặc đen, vị chua ngọt.
- Quả của cây phúc bồn tử: "phúc bồn tử" cũng được dùng để chỉ quả của loại cây này, thường được ăn tươi hoặc chế biến thành mứt, siro, rượu.
Ví dụ sử dụng
Cây:
- Phúc bồn tử thường mọc ở vùng đồi núi, khí hậu mát mẻ. (Loại cây bụi này thích hợp với môi trường tự nhiên có độ cao và nhiệt độ thấp.)
- Vườn nhà bà tôi có trồng vài bụi phúc bồn tử. (Trong khu vườn của bà tôi có vài cây bụi thuộc loài này.)
Quả:
- Phúc bồn tử chín có vị chua ngọt rất dễ ăn. (Khi quả chín, nó mang hương vị hài hòa giữa chua và ngọt.)
- Mứt làm từ phúc bồn tử thường được dùng trong các món bánh ngọt. (Loại mứt này thường là nguyên liệu phổ biến trong làm bánh.)
Các cách sử dụng nâng cao
"phúc bồn tử đỏ": chỉ giống cây có quả màu đỏ, thường gọi là "quả mâm xôi đỏ" trong tiếng Việt.
- Phúc bồn tử đỏ được dùng nhiều trong y học cổ truyền. (Giống cây này có giá trị dược liệu trong các bài thuốc dân gian.)
"phúc bồn tử đen": chỉ giống cây có quả màu đen tím, gọi là "quả mâm xôi đen".
- Phúc bồn tử đen giàu chất chống oxy hóa. (Loại quả này có hàm lượng cao các hợp chất có lợi cho sức khỏe.)
Biến thể và từ gần giống
Mâm xôi (danh từ): tên gọi phổ biến khác của phúc bồn tử trong tiếng Việt, dùng để chỉ cả cây và quả.
- Mâm xôi thường được trồng ở vùng ôn đới. (Loại cây này phổ biến ở các khu vực có khí hậu mát mẻ.)
Dâu tây (danh từ): một loại quả mọng khác, cùng họ Hoa hồng nhưng khác chi, thường có vị ngọt đậm hơn.
- Dâu tây và phúc bồn tử đều là quả mọng phổ biến. (Cả hai loại quả này đều được yêu thích trong ẩm thực.)
Từ đồng nghĩa
- Mâm xôi: tên gọi thông dụng nhất, thay thế cho "phúc bồn tử".
- Thạch lựu (ít dùng): một số vùng gọi phúc bồn tử là thạch lựu, nhưng không phổ biến.
Thành ngữ liên quan
- Ngọt như phúc bồn tử: chỉ vị ngọt thanh, dễ chịu, thường dùng để khen đồ ăn hoặc lời nói.
- Món tráng miệng này ngọt như phúc bồn tử vậy. (Món ăn có vị ngọt tự nhiên, dễ chịu như quả mâm xôi.)